DO TYŁU

Były budynek spółki „Pienocentras”

6°C
Laisvės al. 55 / S. Daukanto g. 18, Kowno
Słuchaj
Trasy

Oglądając archiwum jednego z najlepiej notowanych w okresie międzywojennym oraz w całym XX w. architekta litewskiego Vytautasa Landsbergisa-Žemkalnisa można z niego się dowiedzieć o całym przebiegu projektowania gmachu spółki „Pienocentras”, który był rozmieszczony w sercu alei Laisvės. Co ciekawe, rozwiązania kąta zaokrąglonego budynku, który w dobie obecnej jest uznawany za ikonę, poszukiwano zbyt długo, jednak owocnie. Gmach, do którego projektowania przyczynił się również inny pracowity architekt okresu międzywojennego Karolis Reisonas, na międzynarodowej wystawie „Exposition Internationale des Arts et des Techniques” w Paryżu w 1937 r. został odznaczony dyplomem oraz brązowym medalem.

Budowa gmachu trwała zaledwie jeden rok, została zakończona w 1932 r. (co prawda, ostatecznie zakończona w 1934 r.) – takie tempo było normalne dla gwałtownie rozrastającego się miasta. Wielofunkcyjny budynek, który wzniósł się na ciasnej działce, został wykonany z karkasu żelbetowego, co stworzyło szerokie możliwości do rozplanowania wnętrza. Na parterze wyrazistego gmachu (pod nim była przestrzenna piwnica – „lodziarnia”) działały jednostki handlowe – bar mleczny, sklep, bar oraz szczególnie modny zakład fryzjerski należący do Juozasa Muraliusa odwiedzany przez żony najważniejszych urzędników państwowych.

Na pierwszym i drugim piętrze działała administracja stowarzyszenia zakładów przetwórstwa mleka, która miała dużo pracy. Przecież, na przykład, eksport masła i jajek w 1939 r. stanowił nawet 25% całego eksportu Litwy, w tym samym roku do stowarzyszenia należało 176 mleczarni, w kraju działało 2 159 punktów skupu mleka, do których 106 905 rolników dostarczyło 499 297 ton mleka.

Na górnych piętrach gmachu, z których rozpościerał się imponujący widok, zostały wykonane mieszkania. Nie każdy mógł sobie pozwolić na zamieszkanie w nich równie, jak chodzić do zakładu fryzjerskiego Muralisa.

W 1964 r. gmach spółki „Pienocentras” został przeznaczony pod Kowieński Instytut Politechniczny (obecnie Kowieński Uniwersytet Techniczny), zmianie uległa jego struktura planowa. W 2014 r. studenci oraz wykładowcy wyprowadzili się z gmachu, sporadycznie jest on otwierany na różne uroczystości. W 2015 r. decyzją Komisji Europejskiej na listę Znaku Dziedzictwa Europejskiego wpisano 44 obiekty architektury modernistycznej międzywojennej w Kownie, wśród których znajduje się również była siedziba spółki „Pienocentras” oraz najbliższy sąsiad tego gmachu – budynek spółki „Pažanga”, którego autorem jest architekt Feliksas Vizbaras.

Były budynek spółki „Pienocentras”

Laisvės al. 55 / S. Daukanto g. 18, Kowno

Oglądając archiwum jednego z najlepiej notowanych w okresie międzywojennym oraz w całym XX w. architekta litewskiego Vytautasa Landsbergisa-Žemkalnisa można z niego się dowiedzieć o całym przebiegu projektowania gmachu spółki „Pienocentras”, który był rozmieszczony w sercu alei Laisvės. Co ciekawe, rozwiązania kąta zaokrąglonego budynku, który w dobie obecnej jest uznawany za ikonę, poszukiwano zbyt długo, jednak owocnie. Gmach, do którego projektowania przyczynił się również inny pracowity architekt okresu międzywojennego Karolis Reisonas, na międzynarodowej wystawie „Exposition Internationale des Arts et des Techniques” w Paryżu w 1937 r. został odznaczony dyplomem oraz brązowym medalem.

Budowa gmachu trwała zaledwie jeden rok, została zakończona w 1932 r. (co prawda, ostatecznie zakończona w 1934 r.) – takie tempo było normalne dla gwałtownie rozrastającego się miasta. Wielofunkcyjny budynek, który wzniósł się na ciasnej działce, został wykonany z karkasu żelbetowego, co stworzyło szerokie możliwości do rozplanowania wnętrza. Na parterze wyrazistego gmachu (pod nim była przestrzenna piwnica – „lodziarnia”) działały jednostki handlowe – bar mleczny, sklep, bar oraz szczególnie modny zakład fryzjerski należący do Juozasa Muraliusa odwiedzany przez żony najważniejszych urzędników państwowych.

Na pierwszym i drugim piętrze działała administracja stowarzyszenia zakładów przetwórstwa mleka, która miała dużo pracy. Przecież, na przykład, eksport masła i jajek w 1939 r. stanowił nawet 25% całego eksportu Litwy, w tym samym roku do stowarzyszenia należało 176 mleczarni, w kraju działało 2 159 punktów skupu mleka, do których 106 905 rolników dostarczyło 499 297 ton mleka.

Na górnych piętrach gmachu, z których rozpościerał się imponujący widok, zostały wykonane mieszkania. Nie każdy mógł sobie pozwolić na zamieszkanie w nich równie, jak chodzić do zakładu fryzjerskiego Muralisa.

W 1964 r. gmach spółki „Pienocentras” został przeznaczony pod Kowieński Instytut Politechniczny (obecnie Kowieński Uniwersytet Techniczny), zmianie uległa jego struktura planowa. W 2014 r. studenci oraz wykładowcy wyprowadzili się z gmachu, sporadycznie jest on otwierany na różne uroczystości. W 2015 r. decyzją Komisji Europejskiej na listę Znaku Dziedzictwa Europejskiego wpisano 44 obiekty architektury modernistycznej międzywojennej w Kownie, wśród których znajduje się również była siedziba spółki „Pienocentras” oraz najbliższy sąsiad tego gmachu – budynek spółki „Pažanga”, którego autorem jest architekt Feliksas Vizbaras.

Twój komentarz

Wyślij
Komentarz został pomyślnie wysłany!