DO TYŁU

Dom – muzeum Antanasa Montisa

7°C
S. Daukanto g. 16 / Kęstučio g. 17, Połąga
Słuchaj
Trasy

Zwykle muzea pamięci są otwierane w domach lub mieszkaniach, w których mieszkali znani ludzie. Dom – muzeum Antanasa Montisa jest odstąpieniem od tej tradycji. Rzeźbiarz, który w latach drugiej wojny światowej przeniósł się na zachód, wyrósł w rejonie kretyngańskim, w Moncziai, jednak w samej Połądze nigdy nie mieszkał. Tu w jego imieniu otwarto muzeum, ponieważ twórca przekazał na rzecz Litwy w formie darowizny część swojego dorobku artystycznego. 

W budynku, który po odbudowie zaprojektowanej przez architekta Petrasa Lapė w 1999 r. został przekształcony w muzeum, w latach okupacji radzieckiej działała stołówka oraz klub sanatorium uzdrowiskowego „Banga”, w późniejszym okresie – biblioteka zrzeszenia placówek sanatoryjno – uzdrowiskowych „Jūratė”. Jednak jego historia sięga dalszych czasów. Drewniany dom przypominający kościół o asymetrycznej elewacji na początku XX w. w uzdrowisku wybudował syn nadzorcy ziemskiego hrabiego Tyszkiewicza – Vladas Navickas. Dobudowa drewniana została wzniesiona zaledwie po wojnie, murowana – w późniejszym okresie. Wyróżnia się żebrowany wykusz domu.

Po przywróceniu niepodległości oraz pojawieniu się spadkobierców domu budynek był wpisany na listę budynków podlegających odkupieniu przez państwo, ponieważ przy udziale Ministerstwa Kultury Litwy zapadła wówczas decyzja o rozmieszczeniu właśnie w tym budynku dorobku artystycznego rzeźbiarza A. Montisa (1921–1993), który w tamtych czasach został wyceniony na 2 mln litów. Ofiary na rzecz otwieranego muzeum składali również Litwini mieszkający zagranicą. Motywy dzieł rzeźbiarza zostały wykorzystane przy odbudowie części zewnętrznej budynku. Zastąpiły one ludowe elementy danego budynku. Nawet rękojeść schodowa jest kopią gwizdka wykonanego przez artystę zmarłego w Paryżu w 1993 r., zaś zamiast konika w elewacji – element ilustracji ,,Litewskich bajek” Oskarasa Milašiusa wykonany przez A. Montisa.

Architekt Petras Lapė (1924–2012) wybrał dla elewacji jaskrawo niebieski kolor. „Moim zdaniem, drzewo należy malować jaskrawym kolorem. Dlaczego drzewo należy upodobnić do tynku? Mieszkańcy tego kraju malowali budynki samodzielnie wykonanymi farbami, ponieważ tylko takie były w stanie wytrzymać klimat nadmorski. Stąd najbardziej charakterystyczne kolory nadmorskie – ochra, ultramaryna, biały, ciemnobrązowy. Rybacy czasami malowali swoje domki również smołą” – dziennikarzom mówił P. Lapė. Co ciekawe, w USA mieszkający brat architekta Pranas Lapė (1921–2010), który dostosował dom letniskowy do współczesnych potrzeb, znał A. Montisa. Architekt oraz autor stałej ekspozycji w muzeum – Valdas Ozarinskas (1961–2014).

Dom – muzeum Antanasa Montisa

S. Daukanto g. 16 / Kęstučio g. 17, Połąga

Zwykle muzea pamięci są otwierane w domach lub mieszkaniach, w których mieszkali znani ludzie. Dom – muzeum Antanasa Montisa jest odstąpieniem od tej tradycji. Rzeźbiarz, który w latach drugiej wojny światowej przeniósł się na zachód, wyrósł w rejonie kretyngańskim, w Moncziai, jednak w samej Połądze nigdy nie mieszkał. Tu w jego imieniu otwarto muzeum, ponieważ twórca przekazał na rzecz Litwy w formie darowizny część swojego dorobku artystycznego. 

W budynku, który po odbudowie zaprojektowanej przez architekta Petrasa Lapė w 1999 r. został przekształcony w muzeum, w latach okupacji radzieckiej działała stołówka oraz klub sanatorium uzdrowiskowego „Banga”, w późniejszym okresie – biblioteka zrzeszenia placówek sanatoryjno – uzdrowiskowych „Jūratė”. Jednak jego historia sięga dalszych czasów. Drewniany dom przypominający kościół o asymetrycznej elewacji na początku XX w. w uzdrowisku wybudował syn nadzorcy ziemskiego hrabiego Tyszkiewicza – Vladas Navickas. Dobudowa drewniana została wzniesiona zaledwie po wojnie, murowana – w późniejszym okresie. Wyróżnia się żebrowany wykusz domu.

Po przywróceniu niepodległości oraz pojawieniu się spadkobierców domu budynek był wpisany na listę budynków podlegających odkupieniu przez państwo, ponieważ przy udziale Ministerstwa Kultury Litwy zapadła wówczas decyzja o rozmieszczeniu właśnie w tym budynku dorobku artystycznego rzeźbiarza A. Montisa (1921–1993), który w tamtych czasach został wyceniony na 2 mln litów. Ofiary na rzecz otwieranego muzeum składali również Litwini mieszkający zagranicą. Motywy dzieł rzeźbiarza zostały wykorzystane przy odbudowie części zewnętrznej budynku. Zastąpiły one ludowe elementy danego budynku. Nawet rękojeść schodowa jest kopią gwizdka wykonanego przez artystę zmarłego w Paryżu w 1993 r., zaś zamiast konika w elewacji – element ilustracji ,,Litewskich bajek” Oskarasa Milašiusa wykonany przez A. Montisa.

Architekt Petras Lapė (1924–2012) wybrał dla elewacji jaskrawo niebieski kolor. „Moim zdaniem, drzewo należy malować jaskrawym kolorem. Dlaczego drzewo należy upodobnić do tynku? Mieszkańcy tego kraju malowali budynki samodzielnie wykonanymi farbami, ponieważ tylko takie były w stanie wytrzymać klimat nadmorski. Stąd najbardziej charakterystyczne kolory nadmorskie – ochra, ultramaryna, biały, ciemnobrązowy. Rybacy czasami malowali swoje domki również smołą” – dziennikarzom mówił P. Lapė. Co ciekawe, w USA mieszkający brat architekta Pranas Lapė (1921–2010), który dostosował dom letniskowy do współczesnych potrzeb, znał A. Montisa. Architekt oraz autor stałej ekspozycji w muzeum – Valdas Ozarinskas (1961–2014).

Twój komentarz

Wyślij
Komentarz został pomyślnie wysłany!