DO TYŁU

Samorząd Miejski w Kownie

(byłe Państwowe Kasy Oszczędnościowe)

8°C
Laisvės al. 96, Kowno
Słuchaj
Trasy

Dokładne kształty, wyraźnie wyrażone funkcje – w taki sposób zwięźle można określić Samorząd Miejski w Kownie znajdujący się przy alei Laisvės. W 1940 r., gdy budowa budynku przeznaczonego pod państwowe kasy oszczędnościowe dobiegała końca, wyżej wymienione cechy nie były dominujące. W porównaniu do tradycji historyzmu właściwej dla obiektów o znaczeniu państwowym, takie kształty są odbierane jako podmuch rześkiego wiatru, zaś rytm pionów elewacyjnych jest niewątpliwie cechą „modernizmu kowieńskiego”.

Do danego budynku można porównać Izbę Pracy wzniesioną w podobnym okresie, która w dniu dzisiejszym jest siedzibą Centrum Kultury w Kownie ,,Domu Narodowego” („Tautos namai”). Ponadto występuje tu ten sam inżynier budynków – Adolfas Lukošaitis. Wraz z nim projekt Kas Oszczędnościowych przygotował jego kolega Bronius Elsbergas, zaś autorem projektu był architekt Arnas Funkas, który w 1938 r. wygrał konkurs architektoniczny. Konkurs był międzynarodowy, co wskazuje na znaczenie obiektu. W 1939 r. ogłoszono również odrębny konkurs na wykonanie rzeźby elewacyjnej, którego zwycięzcą został Bronius Pundzius (wśród prac danego rzeźbiarza – również „Nosicielka wody” („Vandens nešėja”) w Zielonej Górze oraz popiersie Maironisa, oraz… jedna z najbardziej znanych rzeźb Zielonego Mostu w Wilnie).

W pięciokondygnacyjnym budynku (w głównym gmachu – nawet sześciokondygnacyjnym) wykonanym z trzech lakonicznych kubatur miały się pomieścić nie tylko Kasy Oszczędnościowe, lecz również Departament Handlowo-Statystyczny, inne urzędy, z których pracownicy wyglądali na aleję Laisvės przez wąskie, wysokie okna. Ułatwić komunikację pomiędzy odrębnymi oddziałami połączonymi korytarzami przypominającymi labirynty miała poczta pneumatyczna.

Budynek nie został wykończony do momentu okupacji radzieckiej latem 1940 r., w późniejszym okresie jego funkcja uległa zmianie. Tu swoją siedzibę założył Komitet Wykonawczy w Kownie oraz Komitet Partii Komunistycznej. Po przywróceniu niepodległości dokonano rekonstrukcji parteru, na którym rozmieszczono Samorząd Miejski w Kownie. W budynku pozostały jeszcze elementy budzące zainteresowanie, chociaż ani jeden pierwotny pomysł nie został zachowany. Do wejścia zapraszają drzwi obrotowe, zaś wewnątrz obiektyw aparatu fotograficznego przyciągają elementy narodowe wnętrza, które nie poddały się okupacji. Poza tym – wzór graficzny w stylu art deco, niepowtarzalny szklany sufit w Wielkiej Sali.

W 2015 r. decyzją Komisji Europejskiej na listę Znaku Dziedzictwa Europejskiego wpisano 44 obiekty architektury modernistycznej międzywojennej w Kownie, wśród których znajduje się również budynek siedziby Samorządu Miejskiego w Kownie.

Samorząd Miejski w Kownie

(byłe Państwowe Kasy Oszczędnościowe)

Laisvės al. 96, Kowno

Dokładne kształty, wyraźnie wyrażone funkcje – w taki sposób zwięźle można określić Samorząd Miejski w Kownie znajdujący się przy alei Laisvės. W 1940 r., gdy budowa budynku przeznaczonego pod państwowe kasy oszczędnościowe dobiegała końca, wyżej wymienione cechy nie były dominujące. W porównaniu do tradycji historyzmu właściwej dla obiektów o znaczeniu państwowym, takie kształty są odbierane jako podmuch rześkiego wiatru, zaś rytm pionów elewacyjnych jest niewątpliwie cechą „modernizmu kowieńskiego”.

Do danego budynku można porównać Izbę Pracy wzniesioną w podobnym okresie, która w dniu dzisiejszym jest siedzibą Centrum Kultury w Kownie ,,Domu Narodowego” („Tautos namai”). Ponadto występuje tu ten sam inżynier budynków – Adolfas Lukošaitis. Wraz z nim projekt Kas Oszczędnościowych przygotował jego kolega Bronius Elsbergas, zaś autorem projektu był architekt Arnas Funkas, który w 1938 r. wygrał konkurs architektoniczny. Konkurs był międzynarodowy, co wskazuje na znaczenie obiektu. W 1939 r. ogłoszono również odrębny konkurs na wykonanie rzeźby elewacyjnej, którego zwycięzcą został Bronius Pundzius (wśród prac danego rzeźbiarza – również „Nosicielka wody” („Vandens nešėja”) w Zielonej Górze oraz popiersie Maironisa, oraz… jedna z najbardziej znanych rzeźb Zielonego Mostu w Wilnie).

W pięciokondygnacyjnym budynku (w głównym gmachu – nawet sześciokondygnacyjnym) wykonanym z trzech lakonicznych kubatur miały się pomieścić nie tylko Kasy Oszczędnościowe, lecz również Departament Handlowo-Statystyczny, inne urzędy, z których pracownicy wyglądali na aleję Laisvės przez wąskie, wysokie okna. Ułatwić komunikację pomiędzy odrębnymi oddziałami połączonymi korytarzami przypominającymi labirynty miała poczta pneumatyczna.

Budynek nie został wykończony do momentu okupacji radzieckiej latem 1940 r., w późniejszym okresie jego funkcja uległa zmianie. Tu swoją siedzibę założył Komitet Wykonawczy w Kownie oraz Komitet Partii Komunistycznej. Po przywróceniu niepodległości dokonano rekonstrukcji parteru, na którym rozmieszczono Samorząd Miejski w Kownie. W budynku pozostały jeszcze elementy budzące zainteresowanie, chociaż ani jeden pierwotny pomysł nie został zachowany. Do wejścia zapraszają drzwi obrotowe, zaś wewnątrz obiektyw aparatu fotograficznego przyciągają elementy narodowe wnętrza, które nie poddały się okupacji. Poza tym – wzór graficzny w stylu art deco, niepowtarzalny szklany sufit w Wielkiej Sali.

W 2015 r. decyzją Komisji Europejskiej na listę Znaku Dziedzictwa Europejskiego wpisano 44 obiekty architektury modernistycznej międzywojennej w Kownie, wśród których znajduje się również budynek siedziby Samorządu Miejskiego w Kownie.

Twój komentarz

Wyślij
Komentarz został pomyślnie wysłany!