DO TYŁU

Szkoła Podstawowa im. Vladasa Jurgutisa w Połądze

8°C
Ganyklų g. 2 / Kretingos g. 21, Połąga
Słuchaj
Trasy

Połąga jest jedną z najstarszych miejscowości Litwy, w źródłach pojawia się już w 1161 r. W XV–XVII w. była ona najważniejszym portem Litwy. Od 1819 r. do pierwszej wojny światowej Połąga oraz wiele sąsiednich osiedli należało do guberni kurlandzkiej, zaś do 1921 r. – do Łotwy. Przyśpieszenie przekształcenia miasta portowego w uzdrowiskowe nastąpiło w 1824 r., kiedy to właścicielem Połągi został pułkownik carskiej armii – hrabia Mikołaj Tyszkiewicz. Ulice Vytauto, S. Dariaus ir S. Girėno, J. Basanavičiaus zostały centrum nowego miasta, zaś ostatnia – również główną aleją. Nowa architektura uzdrowiska (niniejsze miano oficjalnie nadano w 1909 r.), najczęściej drewniana, była harmonijnie dopasowana do widowiskowej przyrody nadmorskiej, dana tendencja jest kontynuowana również w okresie międzywojennym.

W 1938 r. w uzdrowisku Połągi wybuchł wielki pożar, który przyniósł ogromne straty. Miasto straciło gimnazjum, urząd pocztowy, kilka szkół podstawowych, sklepy znajdujące się w centralnej części miasta, budynki targowiskowe, warsztaty bursztynnicze oraz wiele budynków przemysłowych. Pomimo że Ministerstwo Oświaty niezadługo do tego wypadku sfinansowała budowę placówek oświatowych w Szkudach i Kretyndze, ponad 350 tys. litów przydzieliła również na budowę nowej szkoły w uzdrowisku.

Do Połągi dostosowano projekt szkoły w Jewie przygotowany przez Stasysa Kudokasa, który nieznacznie uległ korekcie – na przykład przewidziano mieszkanie dla dyrektora. Jednak nie mieszkanie dyrektora wyróżnia daną placówkę oświatową spośród innych placówek oświatowych na Litwie. Najbardziej pikantne udoskonalenie projektu – niemałe pomieszczenie przeznaczone dla wczasowiczów, turystów, wycieczkowiczów. Nawet do 200 miejsc! Prawdziwy przykład przedsiębiorczości uzdrowiskowej – któż będzie trzymał puste pomieszczenie latem, gdy uczniowie są na wakacjach?

Szkoła wybudowana w ciągu poniżej jednego roku stała się symbolem powrotu uzdrowiska do normalnego stanu. Zabytkowy, symetryczny, oddychający duchem epoki – podkreśla historyk architektury dr Vaidas Petrulis, ówcześni dziennikarze przyklejali budynkowi nawet etykietę „dojrzewającej poziomki”.

A kim był Vladas Jurgutis, którego imieniem została nazwana szkoła w 1997 r. (ponadto w latach okupacji radzieckiej jej zespół został uzupełniony o nowy budynek i dobudowę)? Jest nim ksiądz, członek litewskiej katolickiej organizacji młodzieżowej „Ateitininkai”, doktor nauk ekonomicznych (ojciec lita!), organizator Banku Litewskiego urodzony w gminie połąskiej.

Szkoła Podstawowa im. Vladasa Jurgutisa w Połądze

Ganyklų g. 2 / Kretingos g. 21, Połąga

Połąga jest jedną z najstarszych miejscowości Litwy, w źródłach pojawia się już w 1161 r. W XV–XVII w. była ona najważniejszym portem Litwy. Od 1819 r. do pierwszej wojny światowej Połąga oraz wiele sąsiednich osiedli należało do guberni kurlandzkiej, zaś do 1921 r. – do Łotwy. Przyśpieszenie przekształcenia miasta portowego w uzdrowiskowe nastąpiło w 1824 r., kiedy to właścicielem Połągi został pułkownik carskiej armii – hrabia Mikołaj Tyszkiewicz. Ulice Vytauto, S. Dariaus ir S. Girėno, J. Basanavičiaus zostały centrum nowego miasta, zaś ostatnia – również główną aleją. Nowa architektura uzdrowiska (niniejsze miano oficjalnie nadano w 1909 r.), najczęściej drewniana, była harmonijnie dopasowana do widowiskowej przyrody nadmorskiej, dana tendencja jest kontynuowana również w okresie międzywojennym.

W 1938 r. w uzdrowisku Połągi wybuchł wielki pożar, który przyniósł ogromne straty. Miasto straciło gimnazjum, urząd pocztowy, kilka szkół podstawowych, sklepy znajdujące się w centralnej części miasta, budynki targowiskowe, warsztaty bursztynnicze oraz wiele budynków przemysłowych. Pomimo że Ministerstwo Oświaty niezadługo do tego wypadku sfinansowała budowę placówek oświatowych w Szkudach i Kretyndze, ponad 350 tys. litów przydzieliła również na budowę nowej szkoły w uzdrowisku.

Do Połągi dostosowano projekt szkoły w Jewie przygotowany przez Stasysa Kudokasa, który nieznacznie uległ korekcie – na przykład przewidziano mieszkanie dla dyrektora. Jednak nie mieszkanie dyrektora wyróżnia daną placówkę oświatową spośród innych placówek oświatowych na Litwie. Najbardziej pikantne udoskonalenie projektu – niemałe pomieszczenie przeznaczone dla wczasowiczów, turystów, wycieczkowiczów. Nawet do 200 miejsc! Prawdziwy przykład przedsiębiorczości uzdrowiskowej – któż będzie trzymał puste pomieszczenie latem, gdy uczniowie są na wakacjach?

Szkoła wybudowana w ciągu poniżej jednego roku stała się symbolem powrotu uzdrowiska do normalnego stanu. Zabytkowy, symetryczny, oddychający duchem epoki – podkreśla historyk architektury dr Vaidas Petrulis, ówcześni dziennikarze przyklejali budynkowi nawet etykietę „dojrzewającej poziomki”.

A kim był Vladas Jurgutis, którego imieniem została nazwana szkoła w 1997 r. (ponadto w latach okupacji radzieckiej jej zespół został uzupełniony o nowy budynek i dobudowę)? Jest nim ksiądz, członek litewskiej katolickiej organizacji młodzieżowej „Ateitininkai”, doktor nauk ekonomicznych (ojciec lita!), organizator Banku Litewskiego urodzony w gminie połąskiej.

Twój komentarz

Wyślij
Komentarz został pomyślnie wysłany!